Trai lớn dựng vợ, gái lớn gả chồng là phong tục bao đời nay của ông cha ta. Nhưng mỗi một dân tộc lại có một phong tục cưới xin khác nhau. Trong bài viết này, Rum Quán sẽ giới thiệu tới các bạn tục cưới xin của người Thái đen – một dân tộc cư trú chủ yếu ở vùng Tây Bắc. Cùng theo dõi và tìm hiểu về nét văn hóa đặc sắc của người Thái đen này các bạn nhé!
Tục làm rể của người Thái đen
Nếu như một số dân tộc thiểu số còn có tục lệ “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” thì các bậc cha mẹ người Thái đen lại rất tôn trọng ý kiến của con cái trong chuyện trăm năm. Khi tới tuổi trưởng thành, nam nữ dân tộc Thái đen muốn dựng vợ, gả chồng thì đều được tự do tìm hiểu nhau. Các vị trưởng bối quan niệm rằng: Muốn lấy được vợ thì con trai phải chăm chỉ lao động, đặc biệt là đan nát. Muốn gả được chồng thì còn gái phải biết thêu khăn piêu, dệt vải.
Nam nữ thương nhau muốn về chung một nhà thì cần một bà mối của nhà trai mang lễ vật gồm nải chuối và dăm cây mía sang nhà gái dạm hỏi, xin cho con trai mình được đi lại bên nhà gái tìm hiểu. Nếu được nhà gái ưng thì chàng trai phải đi làm rể. Trong thời gian làm rể từ 2 – 3 năm, chàng trai được phép mang dao, quần áo sang nhà gái ăn ở, làm việc, nhưng ngủ một gian riêng ở sàn quản (gọi là khười quản). 2 – 3 năm này chính là quãng thời gian thử thách xem chàng trai có chịu khó, khéo tay hay làm hay không.
Qua thời gian này, nếu nhà gái ưng thì người con trai sẽ được tổ chức cưới, rước vợ về. Nếu nhà gái không ưng thuận thì không được cưới. Nhà trai sẽ chọn ngày lành tháng tốt cho ông mối, bà mối và một số người đại diện nhà trai sang nhà gái làm lễ vay trai (ăn hỏi). Đồ lễ là một con lợn mán(lợn cắp nách) khoảng 20kg, 1 đôi gà để nhà gái cúng tổ tiên, 10 lít rượu, 10kg gạo nếp để làm cỗ. Sau khi gặp mặt, 2 nhà cùng bàn bạc ngày lành tháng tốt để tổ chức lễ cưới cho đôi vợ chồng trẻ.
Đám cưới của người Thái đen
Khi tổ chức lễ cưới, nhà trai phải mang tới nhà gái một đôi gà, 1 đôi tóc độn, 1 đôi vòng, 1 trâm cài bằng bạc, 4 sải vải khít (vải thổ cẩm dệt bằng tay). Sính lễ này được hai người phụ nữ có cuộc sống gia đình hạnh phúc mang đến trước hôm tổ chức cưới để làm lễ khửn cảu cho con dâu (lễ búi tóc giữa đỉnh đầu). Theo tập tục của người Thái, búi tóc giữa đỉnh đầu chính là dấu hiệu của người phụ nữ đã có chồng.
Hôm tổ chức lễ cưới, nhà trai mang một con lợn từ 70 – 80kg, 70 lít rượu, 70 cân gạo, 2 đôi gà cùng hắp bó (đồ lễ) gồm 1 gói thịt gà, 1 gói muối, 1 gói gừng, 1 gói trầu cau, 1 gói thuốc lào, 1 gói cá (2 con). Sính lễ nhiều hay ít tùy thuộc theo nhà gái yêu cầu, có khi còn thêm tiền công nuôi dưỡng người con gái trả cho bên nhà gái. Sau khi bàn giao cho bên nhà gái, lễ vật được đặt trước bàn thờ để ông mối báo cáo với tổ tiên.
Đồ lễ vật được nhà gái phân phát cho anh em họ hàng, bề trên thì được con gà, bề dưới thì chia miếng thịt lợn. Những người được nhận đồ hắp hó phải mang chậu, xoong, nồi đến tặng cho cháu gái khi về nhà chồng. Sau khi lễ cưới kết thúc, người con trai sẽ tiếp tục ở rể, thời gian dài ngắn tùy theo từng gia đình rồi mới được mang lợn, rượu, gạo đến tổ chức lễ xin đón dâu về nhà chồng.
Lúc này, bố mẹ chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng cho con gái như: dao, súng, nồi, chăn đệm, khăn piêu, các con giống, hạt giống, bát đũa… để mang về nhà chồng làm lễ nhập gia. Khi đón được cô dâu, nhà trai lại tổ chức cỗ mời bà con hai họ, bạn bè đến chúc phúc cho đôi vợ chồng. Ngày nay, lễ cưới của người Thái đen đã giảm bớt những thủ tục rườm rà. Tuy nhiên, những lễ nghi, phong tục trong đám cưới vẫn giữ được bản sắc dân tộc.
Trên đây là bài viết về tục cưới xin của người Thái đen tại Tây Bắc. Tiếp tục theo dõi Pao Quán để cập nhật những thông tin về văn hóa du lịch, ẩm thực vùng miền thú vị khác các bạn nhé!